در هفته گذشته خبري در خبرگزاريها به نقل از رئيس سازمان دامپزشکي کشور منتشر شد با اين مضمون که استانداردهاي اروپا براي سنجش حد مجاز مايکوتوکسينها در شير 50 نانوگرم در يک ليتر است اما در کشور ما 500 نانوگرم در يک ليتر است. به نظر ميرسد اين صحبت، گواهي براي آلودگي شيرهاي خام به آفلاتوکسين باشد. حتي رئيس اتحاديه دامداران نيز اين خبر را رد نکرده و اضافه کرده دليل بالابودن آفلاتوکسين در برخي شيرها، استفاده آلوده دام از خوراک است و علاوه بر شير، گوشت گاو را نيز ميتواند آلوده کند اما نظارتها آنقدر بالاست که مورد آلودهاي به بازار نميرسد. اين در حالي است که هرچند وقت يکبار در مورد سلامت شيرها نگراني ايجاد ميشود؛ از وجود وايتکس در آن تا باقيماندن فلزات سنگين و افزودن مواد نگهدارنده و...
با دکتر فرهمند صالحزاده، دامپزشک و متخصص بهداشت موادغذايي و معاون دفتر بهداشت عمومي و موادغذايي سازمان دامپزشکي کشور درباره همين خبر گفتوگو کردهايم:
سلامت: شايد بهتر باشد براي اينکه اطلاعات دقيقتري در مورد سلامت شيرهاي خام به دست بياوريم، ابتدا بگوييد پايشهاي شما درباره شيرهاي خام چه نتايجي داشته است؟
از سال 88 تا 92 طرح پايش شيرهاي خام را آغاز کردهايم. 2 سال اول پايش، شاخصهاي ما براساس استانداردهاي کدکس (جمعآوري و تطبيق بينالمللي استانداردهاي موادغذايي و عرضه آن به شکل واحد در کشور) و 3 سال بعد شاخصها براساس 96-23 IC که استانداردهاي اتحاديه اروپاست، تعريف شده بود. طي اين 5 سال 566 نمونه از دامداريهاي صنعتي، سنتي و مراکز جمعآوري شير تهيه شد و حتي يک مورد از شيرها بالاتر از حد مجاز آفلاتوکسين N1 نداشتند.
سلامت: اين نتايج که به آن اشاره کرديد، به آفلاتوکسين مربوط است. در مورد مايکوتوکسينها نيز اوضاع همينگونه است؟
آفلاتوکسين N1 يک نوع مايکوتوکسين است که وقتي دامي علوفه آلوده بخورد يا از خوراک کپکزده استفاده کند، اين آلودگيها در شيرش بهصورت آفلاتوکسين N1 ديده ميشود.
سلامت: اگر ممکن است در مورد حد مجاز مايکوتوکسينها در شير بيشتر توضيح دهيد.
براساس استاندارد کدکس، حد مجاز آفلاتوکسين در شير 500 نانوگرم در هر ليتر شير است. ما نيز براي پايش محصولات دامي برنامه داريم و از مسئولان داخل سازمان، دانشگاهها و مراکز مرتبطي که همگي اين استانداردها را تدوين ميکنند، ميخواهيم بهگونهاي که مطابق استانداردهاي بينالمللي باشد، محدوده شاخصها را تعيين کنند. البته استاندارد 70 تا 80 درصد کشورها در دنيا همين است ولي مسئله بسيار مهمتر اين است که اين استانداردها براساس سرانه مصرف تعيين ميشود و حد مجاز يک ماده در شير يعني ميزاني که اگر هر فرد آن را دريافت کند، براي او تا آخر عمرش خطري نخواهد داشت. از آنجا که سرانه مصرف شير بسياري از کشورهاي اروپايي 10 برابر کشور ماست، قطعا شاخصهاي استاندارد ما تفاوت ميکند و شايد بهتر باشد که اين شاخصها را با هم مقايسه نکنيم.
سلامت: شما ميگوييد شيرهاي خام ما مشکلي ندارند ولي همين يکي-دو سال اخير وزارت بهداشت از طريق رسانهها يکي از برندهاي توليد شير را نام برد که بيش از حد مجاز آفلاتوکسين دارد.
در ايران هيچ سازماني به جز سازمان دامپزشکي، برنامه مدون پايش محصولات دامي ندارد و ما فرآوردههاي دامي را پايش ميکنيم. وظيفه تاييد سلامت شيرخام هم با سازمان دامپزشکي است ولي در کارخانه، تاييد سلامت شير با سازمان غذا و دارو است. در ضمن، وجود آفلاتوکسين در شير ملاک نيست بلکه مهم اين است که بيش از حد مجاز وارد بدن انسان نشود چون در آن صورت خطرناک خواهدبود. در بدن همه ما فلزات سنگين هم وجود دارد ولي اگر در حد مجاز باشند، مشکلي ايجاد نميکنند.
منبع : قسمتی از مطلبی در هفته نامه سلامت
آرش: این مسئول محترم در جایی اشاره می کند که شیر در ایران افلاتوکسین ندارد. در ادامه مصاحبه مشخص می شود که منظورش این است که بیش از حد استاندارد ندارد. استانداردی که 10 برابر اروپا می باشد. بعد هم اشاره می کند که مقداری افلاتوکسین برای سلامتی ضرری ندارد.
مسئولین دامپزشکی اساس کار خود را 10 برابر استاندارد اروپا قرار داده اند چون در مورد بار میکروبی شیر هم در اروپا 100 هزار است و در ایران یک میلیون.
ورود
ثبت نام
راهنما
اعضا
