انجمن بیماران آی بی اس، سندرم روده تحریک پذیر

عوارض خارج هرمی (به انگلیسی: extrapyramidal side-effects) اصولاً اختلالات حرکات عضلانی هستند در اثر مصرف زیاد برخی داروها مانند متوکلوپرامید و داروهای آنتی سایکوتیک نیز دیده میشود. خصوصاً واکنش‌های دیستونیک و آکاتزی (Akathisia) (ناتوانی در بیحرکت ماندن) ، آکینزی (ناتوانی در شروع حرکت) و انقباض عضلات گردن.

عوارض خارج هرمی اغلب نتیجه مصرف داروهای آنتاگونیست دوپامین هستند مانند داروهای آنتی سایکوتیک (فنوتیازین‌ها، بوتیروفنون‌ها ، الانزاپین ، تیوگزانتین ها و... )که موجب نوعی پارکینسونیسم کاذب میشوند، داروهای ضدافسردگی ، متوکلوپرامید ، آنتی هیستامینها و دونپزیل . همچنین میتوانند علامت بیماریهای متابولیک باشند.

چون علت اصلی بروز این عوارض مهار دوپامین در عقده های قاعده ای مغز و بروز اثرات کولینرژیک است گاه برای اجتناب از عوارض اکستراپیرامیدال داروهای آنتی سایکوتیک همراه با آنها داروهای آنتی کولینرژیک مانند تری هگزیفنیدیل و بی‌پریدن تجویز میشود. آگونیستهای دوپامین مانند پرامی پکسول نیز موثرند.

این عارضه طوری است که بعد از مصرف داروهای افسردگی حدود نیم ساعت حالت بی قراری وحالت بد و بعدش فکها محکم به هم فشرده می شودکه غیر قابل تحمل است و عضلات گردن حالتهای غیر ارادی و غیر طبیعی از خودشان نشان می دهند حتما باید به پزشک مراجعه کرد من دو بار این حالت برایم پیش آمد این عارضه خطرناک نیست اما به شدت غیر قابل تحمل مخصوصا فشار فکها به هم