آرش نوشته است:
.. بي زحمت مي خواستم نظرتون در مورد پست اول اين تاپيك را هم بدانم.
چشم آقا آرش و متشکرم که نظر من را پرسیده اید.
اجازه بدهید پاراگراف به پاراگراف معنی کنیم. شاید عنوان این مطلب بنا به منطق روانکاوانه ،نوعی روان پریشی و خود آزاری و یا علائم افسردگی قلمداد شود که نیازمند مداواست اما این یک ادعا یا تعارف غیر متعارف و فانتزی نیست. یک تجربه زیسته و یک واقعیت انسانی است
اولش می گوید که اگر این مطلب را خواندید و به این نتیجه رسیدید که این حرفها را یک آدمی که تعادل روحی ندارد نوشته، بدانید که مطلب را متوجه نشده اید و اشتباه می کنید. برای اینکه من این تجربه را داشته ام.
پیامبر (ص) نیز در حدیثی از محزون بودن پارسایان سخن گفته است. همانانی که لبخندی بر لب دارند و حزنی در دل! این جمله رسول خدا(ص) یک گزاره دستوری و تجویزی نیست بلکه گزاره ای اخلاقی و توصیفی است که تصویری عینی و ملموس از مومنین راستین ارائه می دهد. این ویژگی صرفا محدود به مومنان و پیروان یک دین الهی نیست.
منطق را می بینید. اول سخنش یک حدیث می آورد. می دانیم که راه نقد در آن بسته است.
هر انسان اهل فکر و تامل که عقلش در چشمش نیست و باریکتر از مو و اشارتهای ابرو را می بیند کم و بیش به این وضعیت دچار می شود
یعنی من و هر کس که حرف مرا بپذیر اهل فکر و تامل هستیم و باریک تر مو را می بینیم و هر کی نپذیرد عقلش در چشمش است. برای اینکه من گاها به این وضعیت دچار می شوم.
شادی و دل خوشی هایی که عموم مردم در پی آنند و به آن دلخوشند ریشه درسطحی نگری ،میان مایگی و غفلتی است که یا از رفع نیازی مادی بدست می آید یا از کسب امتیازی مالی. شادی های که خبر از دنیای کوچک آدمهایش می دهد که به قول فروغ به بهانه های ساده خوشبختی دلخوشند !
یعنی مردمی که دنبال شادی هستند افرادی سطحی نگر و یا حداکثر میان نگر و غافل هستند و دنیایشان کوچک است و دنبال رفع نیازهای مادی هستند و من و همفکرانم چنین نیستیم.
غالب مردم سعادت و خوشبختی را در همین کاهش آلام طبیعی و افزایش لذتهای هیجانی معنی می کنند و غم و شادییشان را در نسبت با قبض و بسط آن می سنجند. بزرگترین رنج من اما کم قدری و بی معنایی همین شادیهاست . شادیهای کودکانه که تا دیروز با ماشین کوکی حاصل می شد و امروز با ماشین بنزی بدست می آید. که اگر دیروز با یک بستنی خوشحال می شد امروز با چلوکباب و یک خانم با حال سر حال می شود!
چند تا از مثالهایی را که مردم با آن می توانند شاد بشوند را تحقیرانه نام می برد و در وسط کلامش می گوید که این شادی ها بی ارزش و بی معنا هستند و مردم باید از چیزهای دیگری که احتمالا در ادامه مطلب به آنها اشاره خواهد نمود شاد شوند.( "قبض و بسط" به معنی "شل کن و سفت کن" است)
گویی آدمی در صیرورت وجودی خویش گامی از ساحت کودکانه فراتر نگذاشته است و تنها آرزوهای کودکانه اش بزرگ شده اند و این رنج بزرگی است .به قول قیصر درد من گرچه مثل درد مردم زمانه نیست ،درد مردم زمانه است.
باز هم همان مطالب قبلی ولی با کلمات دیگراست و بعد حرف خود را از زبان قیصر می گوید( یعنی شما اگر حرف من را قبول نداشته باشد حرف قیصر را که حتما باید قبول کنید) همان حرفهای قبلی است. من برای این مردم الکی خوش متاسفم و از اینکه می بینم با چیزهای بی ارزش شاد می شوند ناراحت هستم. دقت می کنید یواش یواش خود را الگو و کسی که می فهمد و بقیه نمی فهمند جا می زند.
رنج و شادی های از این دست تنها پاسخی طبیعی به محرکهای بیرونی است که دائما در تزلزل این وابستگی در نوسان است . با اتفاقی ،شاد می شود و با حادثه ای ،غمگین. با ارضای نیازی به وجد می آید و از سرکوب خواسته ای به رنج! از تاخیر مطلوبی، بیمار می شود و از لبخند روزگار،بیقرار!......غم من اما از کوتاهی و کودکانه بودن این شادی است از تکراری بودن آن! لذت غم و شیرینی رنج ،کمتر از شادی نیست آنگاه که از مرزهای محدود و سقف های کوتاه آن می گذری و آنگاه که عمق و بهجت غم را بر ابتذال شادی ترجیح می دهی. شادی برآمده از رفاه کجا و غم بر ساخته رهایی کجا؟
باز دوباره مثالهایی از مواردی که مردم بقول خودش سطح پایین ، با آنها شاد و غمگین می شوند می آورد و باز با کلماتی مثل کودکانه بودن و تکراری بودن این شادیها، به تحقیر آدم های شاد می پردازد، که حتی تحمل اینکه کمی دیر به شادی شان برسند را ندارند.
بعد کمی از لذت غم تعریف می کند و اینکه کسانی می توانند آن را درک کنند که بلند نظر باشند و شادنباشند. خلاصه آنکه افراد غمگین لذت غم را درک می کنند و افراد شاد از درک لذت غم محرومند. در اینجاست که آن عبارتی که در اول نوشته آمده یواش یواش معنا می یابد که نویسنده دچار "نوعی روان پریشی و خود آزاری و یا علائم افسردگی است که نیازمند مداواست"
دامنه و سطوح زیباشناختی غم بیش از شادی است آنگاه که روح معرفت در کالبد رنج دمیده می شود و وجود غمگین آدمی آبستن زایش رنج های متعالی می گردد. غم عشق ،تجربه زیبای شورآفربنی است که کمترین مصداق این مدعاست. زیباترین آفرینش های آدمی محصول غم و رنج انسان بوده است و شادی مرز نزدیک تری با ابتذال و هبوط آدمی دارد. به ویژه آن شادی ای که از غم دیگران حاصل شده است اما چه زیباست غمی که بهای شاد کردن دیگران باشد روانشناسی قادر به فهم این معنا از غم نیست . غم ،درد زیبایی است اگر درک شود
تا اینجای کار، با مثالهایی که زده شده خواننده به این نتیجه رسانده می شود که جز مردم عادی می باشد و در نتیجه با کلمات تحقیر آمیزی که نثار او شده می فهمد که آدم بدی است که حتی بلد نیست مثل یک انسان درست زندگی کند و کودک مانده است و به شادی های حقیرانه دلخوش است . جالا نویسنده با یک سری کلمات قلمبه و سلمبه و با یک متن مثلا ادبی خواننده تحقیر شده را متوجه می سازد که علاوه بر مشکل بالا، آدم بیسوادی هم است که این حرفهای منطقی و فلسفی را متوجه نمی شود. پس بگذار برای رهایی از برچسب های اشاره شده قبول کنم که غم با ارزش تر از شادیست.
بیاید پاراگراف آخر را با متن ساده بنویسم تا ببینیم نویسنده می خواهد چه بگوید.
می گوید غم از شادی زیباتر است و کسی که رنج را بشناسد و آدم غمگینی باشد می تواند بهتر برنجد( یا برنجاند) . غمگین بودن فرد عاشق دلیل حرفهای من است و دانشمندان و هنرمندان چون آدمهای غمگینی بودند و رنج داشتند توانسته اند به انسانها خدمت کنند و هرکس دنبال شادی برود احتمال اینکه فرد فاسدی گردد زیاد است. مخصوصا اگر آن شادی بعلت غمگین کردن دیگران باشد. اما چقدر زیباست که دیگران را شاد کنیم و خود غمگین باشیم. متخصصان روانشناس قادر به درک این حرفها نیستند. غم چیز زیبایی است این حرفها را کسی درک نمی کند.
حرفهای قبلیش را بصورت شفاف تر ولی با عباراتی دیگر تکرار می کند و در آخر می گوید، متخصصان روانشاس با شنیدن حرفهای من خواهند گفت :" نویسنده دچار روان پریشی و خود آزاری ایست" و یا اینکه "اینها علائم افسردگی است " ولی آنها نمی فهمند.( از جمله اول هم در این معنی کمک گرفته شده است).
لطفا شیشه غم را بشکنیم و لبخند بزنیم.
